Kwiklampenverbod 2026: gevolgen voor je offertes

De Europese Unie verbiedt de productie, import en export van specifieke kwikhoudende lampen via strakke deadlines: halofosfaat-fosforlampen vanaf 31 december 2025 en triband-fosforlampen vanaf 31 december 2026 [1]. Voor Nederlandse installateurs en lichtstudio's betekent dit dat deze lichtbronnen definitief uit de markt verdwijnen [1]. Bestaande voorraden mogen volgens brancheorganisatie licht.de nog wel worden opgemaakt [2], maar de overstap naar LED is nu onvermijdelijk. Dit heeft directe gevolgen voor lopende offertes en de materiaalkosten van je projecten.

De harde deadlines voor triband- en halofosfaatlampen

De Europese Unie scherpt de regels rondom kwikhoudende producten verder aan. Verordening (EU) 2024/1849, gepubliceerd op 10 juli 2024, wijzigt de eerdere Verordening (EU) 2017/852 over kwik [1]. Deze nieuwe verordening verbiedt vanaf 31 december 2026 de productie, import en export van triband-fosforlampen voor algemene verlichtingsdoeleinden die niet al onder eerdere verboden vielen [1]. Dit verbod is specifiek van toepassing op triband-fosforlampen met een kwikgehalte van minder dan 5 milligram per lamp [1]. Daarnaast geldt dit verbod al vanaf 31 december 2025 voor halofosfaat-fosforlampen voor algemene verlichtingsdoeleinden met een kwikgehalte van minder dan 10 milligram per lamp [1].

Volgens de Duitse brancheorganisatie licht.de zullen lineaire en niet-lineaire triband-fosforlampen voor algemene verlichting na 31 december 2026 niet meer op de markt worden gebracht [2]. Dezelfde organisatie meldt dat lineaire en niet-lineaire halofosfaat-fosforlampen, compacte fluorescentielampen voor algemene verlichting en bepaalde hogedruk-natriumlampen die specifieke kwikniveaus overschrijden, na 31 december 2025 niet meer op de markt worden gebracht [2]. Omdat dit claims van een secundaire branchebron betreft, is het belangrijk om te weten dat de officiële Europese verordening zich primair richt op de productie, import en export vanaf de genoemde data van 31 december 2025 en 31 december 2026 [1]. Volgens licht.de mogen reeds aangeschafte lampen die onder deze uitfasering vallen wel gewoon worden gebruikt, en mogen bestaande voorraden worden uitverkocht [2]. Er is dus geen directe verplichting om werkende lampen direct te demonteren, maar vervanging is op termijn onvermijdelijk.

De eerdere stappen onder de RoHS-richtlijn

De aankomende restricties voor kwikhoudende lampen zijn een vervolg op eerdere marktbeperkingen. Onder de RoHS-richtlijn (Restriction of Hazardous Substances) werden al eerder grote stappen gezet. Zo mogen lineaire fluorescentielampen van de typen T5 en T8 sinds 25 augustus 2023 niet meer op de markt worden gebracht [2]. Voor ronde T5-fluorescentielampen en compacte fluorescentielampen zonder geïntegreerd voorschakelapparaat ging dit verbod al in op 25 februari 2023 [2].

Fabrikanten zoals LEDVANCE bieden informatie aan over deze wijzigingen en de beschikbare alternatieven onder de RoHS-richtlijn 2011/65/EU [5]. De focus in de markt ligt nu volledig op de overstap naar LED-technologie.

De financiële realiteit van afvalbeheer en recycling

Bij het opstellen van een offerte voor een renovatieproject moet je rekening houden met de verschuivende kosten voor afvalbeheer. Stichting LightRec Nederland heeft de tarieven voor de afvalbeheersbijdrage voor de jaren 2025 en 2026 vastgesteld [3]. Deze bijdrage wordt door producenten en importeurs afgedragen bij het op de markt brengen van nieuwe producten, wat direct invloed heeft op de inkoopprijs van je materialen [3]. Het is dus geen bedrag dat je als installateur achteraf apart in rekening brengt voor het inleveren van oude lampen; het inleveren van afgedankte verlichting bij een inzamelpunt blijft gratis.

De tarieven laten een duidelijk verschil zien tussen oude technologie en LED. Voor legacy TL-buizen en compacte fluorescentie- en gasontladingslampen blijft de afvalbeheersbijdrage in zowel 2025 als 2026 stabiel op €0.14 per stuk [3]. De bijdrage voor LED-lampen stijgt daarentegen van €0.05 in 2025 naar €0.07 in 2026 [3]. Ook voor armaturen veranderen de tarieven. Voor armaturen met een gewicht van meer dan 750 gram stijgt de bijdrage van €0.19 in 2025 naar €0.21 in 2026 [3]. Lichtere armaturen van 750 gram of minder zien een stijging van €0.05 in 2025 naar €0.07 in 2026 [3]. Deze stijgingen in de recyclingbijdragen voor LED-producten worden doorberekend in de inkoopprijzen van nieuwe armaturen en lichtbronnen in 2026.

Van oude buis naar LED-armatuur in de offerte

Wanneer je een offerte opstelt voor de vervanging van oude fluorescentiesystemen, sta je voor de keuze: retrofitten of compleet vervangen. Fabrikanten zoals Philips bieden oplossingen zoals de InstantFit HF-tubes, die direct in bestaande armaturen passen en werken met elektronische voorschakelapparaten [4]. Philips levert hierbij checklists voor herbedrading en noodverlichtingstoepassingen om installateurs te ondersteunen bij de risicobeoordeling voor, tijdens en na de installatie [4].

Toch is een complete armatuurvervanging vaak de technisch betere en veiligere keuze voor de lange termijn. Oude armaturen hebben te maken met kunststof dat door UV-straling en warmte broos is geworden, en de interne bedrading en lamphouders zijn vaak versleten. In plaats van het risico te lopen met retrofit-buizen in verouderde behuizingen, kun je in je lichtplan beter kiezen voor volledige LED-armaturen.

Voor kantooromgevingen en scholen zijn LED-panelen de standaardoplossing om een gelijkmatige, niet-verblindende lichtverdeling te realiseren. In industriële hallen of magazijnen met hoge plafonds bieden high bays / floodlights de benodigde lichtopbrengst en robuustheid. Voor retailprojecten en showrooms geven 3-fase trackrailsystemen in combinatie met flexibele trackspots de vrijheid om de verlichting aan te passen aan wisselende opstellingen. Bij grotere renovaties in distributiecentra of supermarkten zijn modulaire lichtlijnsystemen de snelste manier om meters te maken tijdens de installatie. Vergeet hierbij niet om ook de noodverlichting direct mee te nemen in het ontwerp, aangezien deze armaturen vaak op dezelfde spanningsgroepen zijn aangesloten en aan strikte wettelijke eisen moeten voldoen.

Fiscale voordelen slim presenteren aan de klant

Een complete overstap naar LED-verlichting vraagt om een grotere investering van de eindgebruiker dan het simpelweg vervangen van losse lampen. Je kunt de businesscase in je offerte aantrekkelijker maken door te wijzen op fiscale regelingen zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA). Let hierbij wel op de voorwaarden: deze regelingen vereisen dat de opdrachtgever vennootschapsbelastingplichtig is. Voor scholen, gemeenten en veel stichtingen in de zorg geldt dit belastingvoordeel dus niet. Daarnaast moet het specifieke bedrijfsmiddel voldoen aan de eisen op de officiële Energielijst van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Door de technische risico's van retrofit te contrasteren met de energiebesparing en de langere levensduur van complete LED-armaturen, bied je de klant een helder keuzemenu. Neem de stijgende recyclingbijdragen voor 2026 mee in je calculaties en zorg dat je offertes voor het einde van het jaar zijn afgerond om verrassingen in de materiaalkosten te voorkomen.

Bronnen

• [1] eur-lex.europa.eu
• [2] licht.de
• [3] lightrec.nl
• [4] lighting.philips.com
• [5] ledvance.com

Volgende stap

Ben je installateur? Vraag een zakelijk account aan voor nettoprijzen en snelle levering. Zakelijk account aanvragen

Heb je een concreet project? Vraag direct een offerte aan. Offerte aanvragen

Werk je als lichtstudio of architect aan een lichtplan? Vraag technisch lichtadvies aan. Technisch lichtadvies aanvragen

---

Samenvatting

De komende fasen van het Europese kwikverbod gaan in op 31 december 2025 en 31 december 2026. Lees wat deze uitfasering en de stijgende recyclingbijdragen in 2026 betekenen voor de materiaalkosten in je lopende offertes.